Ἡ πάλη μέ τήν κοινότητα.

 

Τοῦ Γιώργου Δημόπουλου

  Αὐτή καί ἡ  προηγούμενη ἐπιφυλλίδα  γράφονται σέ συγκυρία δύσκολη. Ἡ ὀμίχλη τῆς  μιζέριας καί  τῆς ματαίωσης εἶναι πηχτή πάνω  στήν Ἑλλάδα καί τόν Κόσμο ὃλο. Μέ ἀποκαλυπτική ἒνταση ὁ Μεσαίωνας παίρνει τήν ἐκδίκησή του, αἰφνιδιάζοντας ὃσους ἀφελεῖς  εἶχαν πιστέψει στήν θρησκεία τῆς εὐθύγραμμης  προόδου, ἀπό τό καλό, τάχα, ἀναπόδραστα στό καλύτερο. Ἡ παγκόσμια ἐπέλαση κατά τῆς κοινωνικῆς  ἀσφάλειας ἡ  ὁποία μέχρι πρό τινος  φάνταζε αὐτονόητη καί πρό παντός ἀνεπιβούλευτη, ὁλοκληρώνει μέ πάταγο τήν ἀθόρυβη διάβρωση πού εἶχε προεπιτελέσει ἡ νεοειδωλολατρία τοῦ καταναλωτισμοῦ καί τῆς ἀπόκτησης. Βροχηδόν οἱ ἐπιδεινώσεις τοῦ σκηνικοῦ, βροχηδόν καί οἱ φωνές διαμαρτυρίας, φωνές κάθε λογῆς, σέ μιά πλημμυρίδα πού ἀξιώνει γιά ἂλλη μιά φορά, γιά μυριοστή φορά καί φυσικά ὂχι γιά τελευταία, κριτήρια στιβαρά. Οἱ ἀεριτζῆδες χαίρονται μέ τήν χαύνωση τῆς Δημοκρατίας, διότι τήν  βλέπουν (τήν χαύνωση) ὡς  δικαίωση τοῦ μίσους τους κατά  τῆς Ἐλευθερίας. Γιά γιατρειά τά λαμόγια δέν ἐπιθυμοῦν τό πέρασμα σέ οὐσιαστική Δημοκρατία, ἀλλά τήν ἐξάτμισή της. Δέν θά ἀγωνιστοῦμε ἐναντίον τους  μέ πάθος;

  Ἂς ξεκινήσουμε ὃπως προτάθηκε στήν προηγούμενη ἐπιφυλλίδα γιά διαφορετική συγκρότηση τῆς Βουλῆς, σημερινότερη καί δημοκρατικότερη ἀδιάζευκτα. 

 Ἓνα κρίσιμο ἐρώτημα εἶναι ποιό ἐκλογικό σύστημα θά ἦταν τό ἐνδεδειγμένο γι’ αὐτό τό «μικρό ἀλωνάκι»;  Ἡ Ἑλλάδα θά ὠφελοῦνταν ἀπό μικρές μονοεδρικές περιφέρειες, ἀπό μία ἑνιαία ἢ ἀπό κάποιο ἂλλο  μικτό τέλος πάντων; Ὁπωσδήποτε κάθε ἐπιλογή ἒχει πλεονεκτήματα καί μειονεκτήματα, ἀλλά ἀπό τό σημερινό πολύπλοκο καί στρεβλό, πού ἐκτρέφει τήν διαφθορά, θά ἦταν καλύτερο.

  Φυσικά κανένας νόμος δέν  θά ἐξαλείψει μαγικά τήν διαφθορά. Χρειάζεται ἡ ἐνεργός  συμμετοχή ὃλων μας στά κοινά.  Καμμιά θεσμική ἀλλαγή δέν θά πετύχει ἂν δέν συνοδευτεῖ ἀπό ἀλλαγή νοοτροπίας δικῆς μας, ὃσον ἀφορᾶ τό μέγεθος τῆς προσωπικῆς μας εὐθύνης. Ὃμως ἡ ἀντιπροσωπευτική  Δημοκρατία δέν περπατάει πλέον.

  Ἂν δέν ἐκπαιδευθεῖ μιά νέα ἑλληνική πολιτική τάξη πού νά βλέπει τήν Χώρα ὂχι ὡς πηγή πλούτου, κύρους, ἐξουσίας καί ψήφων, ἀλλά ὡς τόπο πού πρέπει νά ἀναπτυχθεῖ μέ κατοίκους πού θά βασίζονται στό καθῆκον καί στό καθαρό τῆς συνείδησής τους, τότε δύσκολα θά ἀλλάξει κάτι. Οἱ πολιτικοί ἒχουν μεγαλύτερη εὐθύνη.

  Ὁπωσδήποτε τό σύνολο τῆς τοπικῆς κοινωνίας δέν ἀναμειγνύεται, σέ μεγάλη ἒκταση, στό ὀργανωμένο οἰκονομικό καί πολιτικό ἒγκλημα. Ὃμως δέν εἶναι καί τόσο ἀθώα.

  Μέσα στούς  σύγχρονους μετασχηματισμούς οἱ σχέσεις συγγένειας καί κομματικῆς πατρωνίας, καλά κρατοῦν στήν Τῆνο. Μπορεῖ νά μήν ὑπάρχουν ἀρωτηχτᾶδες ἀλλά τό πανωγράψιμο στά ἀμνοερίφια εἶναι πειρασμός. Ὃποιο   καί νά εἶναι ὃμως τό μέγεθος μπροστά σέ αὐτά πού συμβαίνουν στήν ὑπόλοιπη Χώρα καί σέ ἂλλες εὐρωπαϊκές Χῶρες εἶναι γιά τό νηπιαγωγεῖο. (Στό ἓνα τρισεκατομμύριο δολάρια, τουλάχιστον, ἀνέρχεται τό ἐτήσιο κόστος τῶν διεφθαρμένων ἐπιχειρηματικῶν πρακτικῶν, τοῦ ξεπλύματος μαύρου χρήματος καί τῆς φοροδιαφυγῆς…Φρανσουά Βαλεριάν, πρόεδρος τῆς Διεθνοῦς Διαφάνειας. Καθημερινή)

  Τό βασικό πρόβλημα εἶναι ἀλλοῦ. Ἒχουμε μπεῖ σέ κρίση παγκόσμια. Ἡ πολιτική καί οἰκονομική  καταιγίδα   πού κλονίζει καί τό οἰκοδόμημα τῆς Πατρίδας μας, κλονίζει καί τό τοπικό. Κρίση ἡ ὁποία μπορεῖ νά εἶναι ἓνας ἀκόμη κύκλος πού θά πάει  τήν κοινωνία μας πρός τά ἂκρα. Θά τήν νιώσουμε ὃλοι, ὃσο «θωρακισμένοι» καί νά εἶναι κάποιοι λόγω τῆς ἐξασφαλισμένης, προσώρας αὐτάρκειας  πού προσφέρει ὀ τουρισμός.

   Ποιός ἀμφιβάλλει ὃτι ἡ συνοχή τῆς κοινότητας μικρῆς ἢ μεγάλης    εἶναι σοβαρό θέμα. Προφανῶς  πρόκειται περί μιᾶς δύσκολης ἐπιλογῆς. Περίκλειστη κοινότητα γιά λόγους αὐτοπροστασίας, ἢ κοινότητα πού θέλει να ἀνοίγεται; 

   Ὑποτίθεται ὃτι ὁ πολίτης τελεῖ σέ ἀρμονική σχέση μέ τήν κοινότητα. Ἀλλά ὑποτίθεται. Διότι ὁ ἂνθρωπος, στό μέτρο πού εἶναι φορέας εὐθύνης καί ὂχι σπορά τῆς τύχης, καλεῖται νά παλέψει μέ τήν κοινότητά του, μέ τίς δύο ἒννοιες πού ἒχει ἡ διατύπωση: νά παλέψει παρέα μέ τήν κοινότητά του γιά νά λειάνει τόν φυγόκεντρο ἐγωϊσμό του, ἀλλά  καί νά παλέψει μέ ἀντίπαλο τήν κοινότητά του γιά νά μήν ἀπολέσει τόν ἑαυτό  του.       

   Ἂν καί συμβιώνουμε στήν μικρή κοινωνία τῆς Τήνου, μέ ἂμεση γειτνίαση, καί ὁ ἓνας γνωρίζει ἀκόμη καί λεπτομέρειες ἀπό τήν ζωή τοῦ γείτονά του, ἀδιαφοροῦμε γιά τόν διπλανό μας. 

  Ὃλοι μοιάζει νά λιώνουμε ὑπό τήν πίεση τῆς καταιγίδας τῶν ὑπαρκτῶν πολιτικῶν καί οἰκονομικῶν ἀδιεξόδων. Ὃμως καί ἡ καταιγίδα τῆς πνευματικῆς κρίσης δέν εἶναι  μιά ἂλλη ὑπόθεση. Περισσότερο ἐπικίνδυνη εἶναι  ἡ ἐπιλογή ὡς στάση ζωῆς τῆς ἀδιαφορίας, ἀδιαφορίας στήν  κάθε μορφή τοξικότητα,  πού παίρνει σβάρνα τά πάντα, καί  καλύπτεται πίσω ἀπό τόν νόμο τῆς σιωπῆς. Δέν πρόκειται   περί ἀνοχῆς ἀλλά περί  ταπεινώσεως. «Δέν καλόειδα, δέν καλάκουσα».

 -Προσέξτε, τοπικά πάντα, πόσοι ὑποστηρικτές τῆς Χούντας μετεξελίχθηκαν σέ δημοκράτες!  πόσοι πολιτικοί μας δέν δυσκολεύονται νά ἀλλάζουν στρατόπεδο ὃταν τό προσωπικό συμφέρον τους τό ἐπιτάσσει. Προσωπικά γνώρισα ἰνστρούχτορα τῆς Χούντας κατά τήν διάρκεια τῆς στρατιωτικῆς του θητείας στό ναυτικό, ὡς πολίτης νά κρατᾶ τήν  τσάντα τοῦ Παλαιοκρασσᾶ, καί ἐν μιᾶ νυκτί  νά μεταλλάσσεται σέ Πασόκο καί μάλιστα ἐπικίνδυνα φανατικό. (Οἱ πιό  φανατικοί μουσουλμάνοι εἶναι οἱ ἐξισλαμισμένοι χριστιανοί). Καί φυσικά δέν εἶναι μοναδικός. Ποιός ἀπό ἐμᾶς μίλησε; Δέν πρόκειται περί συλλογικῆς ταπεινώσεως;

  -Πόσοι τοπικά δέν γνώρισαν τόν διάδρομο τῶν δύο γνωστῶν ἐφοριακῶν, πού  ὃταν ἒφυγε ὁ ἓνας ἒμεινε ὁ ἂλλος,  καταθέτοντας κατά πολύ μειωμένο ποσό  ἀπ’ αὐτό  πού νόμιμα ἀντιστοιχοῦσε στά κληρονομικά τους;  Δέν εἶναι  καί τό  φαινόμενο αὐτό συλλογική ταπεινωση; (Ἡ ἲδια τακτική στό Αἲγιο, ἲδια καί  ἀπαράλλακτη στήν Τρίπολη. Συμμαθητής ἐφοριακός σέ σχετική συζήτηση ἰσχυρίστηκε πώς ἂν ἢσουν καί ἐσύ Δημόπουλε  ἐφοριακός θά ἐπεδίωκες αὐτή τήν θέση χρυσορυχεῖο…).

   -Εἶναι μιά τοπική ταπείνωση καί ἡ ἀδιαφορία μας γιά τόν διωγμό τοῦ κυροῦ Θεολόγου. Δέν τρέχει τίποτα, φιλᾶμε τό ἀτιμασμένο  χέρι τοῦ παπά, «ναί παπά μ’ ὂτι πεῖς».  (Ἐξαίρεση ὁ  παπά-Γιώργης Τουφεκλῆς). Ταπείνωση καί τῶν τότε Πρώτων, Δημάρχου καί Ἐπάρχου, ἀλλά καί τῆς ἀντιπολίτευσης, πού ἂφησαν  χωρίς καμμιά παρέμβαση, δημόσια ἢ ἰδιωτικά, ἀνενόχλητο τό ἱερατεῖο νά βυσσοδομεῖ.

  Δέν εἶναι τυχαῖο πώς ὁ πιό εὐαίσθητος δείκτης γιά νά ἀφουγκραστεῖ κάποιος τίς κοινωνικές ἀλλαγές εἶναι ὁ δείκτης τῆς ἀδιαφορίας στήν βία. Καί ἡ κοινωνία μας τοπικά εἶναι ἐξοργιστικά ἀδιάφορη.

 -Στόν τοπικό ἱστορικό ἐκκλησιαστικό  χῶρο, διαγκωνίζονται ἂτομα πού κατά καιρούς παράγουν τούς κλώνους τους, πού δέν ὑλοποιοῦν, πού ἐμποδίζουν τήν συμμετοχή στήν Δημοκρατία στό ἳδιο τους τό σπιτικό, πού  ἐπί δεκαετίες  λοιδωροῦν ὃσους ἐπιμένουν ὃτι ὁ Μαμμωνᾶς εἶναι ὁ ἐχθρός τοῦ Ἰησοῦ πάντα, ἀκόμα καί ὃταν ἐπευλογεῖται μέ ἀγιασμούς.

-Οἱ σχέσεις συγγένειας καί πατρωνίας ἒχουν τήν ἀκριβῆ ἐφαρμογή τους καί στήν διοικητική δομή τοῦ  Ἱδρύματος. Ποιός  ἐκλέγεται ἀπό τό ἱερατεῖο καί τούς συνεργάτες του ὡς ἐπίτροπος στό Ἱερό Ἳδρυμα; Ποιός ὡς Ἀντιπρόεδρος; Ὃλοι τους ὑπάκουα ἂτομα ἀκόμη καί στά νεύματα τά παπαδικά. Ποῦ θά ὑπογράψουν, ποιόν θά προσλάβουν, ποιόν θά προσβάλουν, ποιόν θά καλέσουν, ἀρνούμενοι καί τά στοιχειώδη. Γιατί δέχονται νά  ξεφτιλίζονται τόσο βάναυσα; Λέγεται  ὃτι ἡ δημοκρατία δέν ἒχει ἀδιέξοδα, ὃμως στό Πανελλήνιο Προσκύνημα χρόνια τώρα ἡ Δημοκρατία εἶναι ἀντιμέτωπη μέ βάναυσα ἀδιέξοδα τά ὁποῖα οἱ θεσμοί καί ἡ κοινωνία τά  παρακάμπτουν.

  -Παρά τό γεγονός ὃτι παρόμοιες τακτικές ἒχουν  μεγάλη ὁρατότητα λόγω τῶν μέσων κοινωνικῆς δικτύωσης, τό τοπικό ἰερατεῖο στηριζόμενο στήν ἀποδυνάμωση τῶν διαπροσωπικῶν δεσμῶν καί τήν ἒλλειψη οὐσιαστικῆς ἐπικοινωνίας, ἀπαξιώνει καί τά στοιχειώδη στίς ἀνθρώπινες σχέσεις, πάντα μέ τίς «εὐλογίες τοῦ Σεβασμιωτάτου Δωρόθεου τοῦ Β΄». 

  -Ἀς ἀναφερθοῦμε ἐδῶ καί στήν πάγια τακτική τῆς Μητρόπολης Σύρου Τήνου ὃσον ἀφορᾶ τόν ἒρανο γιά «ἒργα ἀγάπης».  Κάθε χρόνο πιέζει  ἐνοριακά ντόπιους καί προσκυνητές   νά ἀνταποκριθοῦν οἰκονομικά στήν ἐπαιτεία  της, ἐξευτελίζοντας κληρικό της νά ζητιανεύει στό περιστύλιο τῆς Παναγίας ὃλο τό καλοκαίρι,  παραθέτοντας ταυτόχρονα ἒγγραφο στό ὁποῖο  ἐμφανίζονται ποσά πού δαπανήθηκαν πρός τοῦτο κατά τό προηγούμενο ἒτος, χωρίς νά ἀναφέρεται στά ἒσοδα, χωρίς  ἀπολογισμό δηλαδή. Α΄ 90.431,08: Κατηχητικά σχολεῖα, Φοιτητική Ἑστία Ἀθηνῶν, νεανικά κέντρα καί Χορωδίες, θερινές κατασκηνώσεις, Γιορτές Χριστιανικῆς Νεολαίας, Ταμεῖο Ὑποτροφιῶν, Ἐργαστήρια Βυζωντινῆς Μουσικῆς-Δημιουργικῆς Ἀπασχόλησης καί ἒκφρασης-Ἁγιογραφίας, Ποιμαντική Ὑπηρεσία Στρατοῦ, Παιδικό Σταθμό, Ραδιοφωνικό Σταθμό, Βιβλιοπωλεῖο κ.α..

 Μέ τήν λογική τοῦ ἀχταρμά συνεχίζεται καί ἡ δικαιολόγηση ἂλλων 82.541,09 εὐρώ. (προσέξτε τά 9 λεπτά…).  Σκέπτομαι  πῶς θά ἦταν ὁ τόπος μας, οἱ σχέσεις  μας, ἂν εἲχαμε ἓναν Ἀναστάσιο  ὡς ἐπίσκοπο! Ἀλλά φαίνεται «τοιοῦτος γάρ ἡμῖν  ἒπρεπε ἀρχιερεύς…»

-Προσωπικά χαρακτηρίζω ὡς συνέπεια διαφθορᾶς καί τό γεγονός ὃτι ὁ τοπικός ἐπίσκοπος περνάει δύσκολες ὧρες ὃσον  ἀφορᾶ τήν ὑγεία του καί τό κρύβει. Ἀφήνει νά κυκλοφοροῦν διάφορα «ἰατρικά δελτία» καί ὁ ἲδιος παριστάνει ὃτι δέν τρέχει τίποτα…

-Ἡ τακτική μας ὃσον ἀφορᾶ τά σκουπίδια; Πετᾶμε στόν αὒλειο  χῶρο   γείτονά μας τίς βρωμιές μας, γιατί βαριόμαστε νά τά πᾶμε στόν τόπο τους. Καί ὃταν τά πᾶμε  τά πετᾶμε σέ κάδους ἀνακύκλωσης.  Νόμιζα, ἐπειδή, παρατήρησα τό φαινόμενο αὐτό πρῶτα στόν Χατζηράδο, ὃτι πρόκειται γιά κάποιο συγκεκριμένο ἂτομο, ἀλλά τό κακό εἶναι παντηνιακό, δυστυχῶς. 

 Ἡ ἀτμόσφαιρα τῆς Χώρας καί τῆς Ἐνδοχώρας ἀποκαλύπτει μιά Τῆνο διαφορετική ἀπό τήν εἰδυλλιακή εἰκόνα πού ἒχουμε συνηθίσει. Καί ὁπωσδήποτε οἱ  παραπάνω γραμμές δέν ἀποτελοῦν ἀναπαράσταση ὃλων ὃσων συμβαίνουν στό νησί μας.

  Πρίν μπλεχθοῦμε ὃλοι ἀνεξαιρέτως σέ  ἓναν λαβύρινθο φόβου, μελαγχολίας, ἐμμονῆς καί ἀγωνίας, ὃπου κανείς δέν θά μπορεῖ νά ἐμπιστευτεῖ κανέναν, καλό θά ἦταν νά ἒρθουμε ἀντιμέτωποι μέ τά ὃριά μας,  νά φωτίσουμε τίς  σκοτεινές πλευρές μας, καί κυρίως νά θέσουμε ἐρωτήματα ὃσον ἀφορᾶ τόν βαθμό διάθεσης  ἀγωνιστικῆς συμμετοχῆς μας γιά Δικαιοσύνη καί  Δημοκρατία. Ἒχουμε ἀνάγκη τῆς «πνευματικῆς συνάθλησης» ὂχι μόνο μεταξύ τῶν διαφορετικῶν πνευματικῶν κοινοτήτων, μέ βάση ὂχι τόσο τήν κοινή μας «ταυτότητα» τοῦ κληρονομημένου παρελθόντος, ὃσο, τήν ἐνεργό ἀναμέτρηση μέ τό συλλογικό και προσωπικό μας παρόν. 

   Δέν χρειάζεται νά εἰκάσουμε τούς κινδύνους τῆς ἀδιαφορίας μας ποὐ ἀπειλοῦν τήν κοινοτική μας συνοχή: εἶναι πραγματικοί. Βρισκόμαστε σήμερα σέ ἓνα κομβικό, ἀπολύτως ὑπαρξιακό σημεῖο. πετᾶμε στά σύννεφα, καιρό τώρα, τά  καύσιμα τελειώνουν καί δέν ἒχουμε ποῦ νά «προσγειωθοῦμε».