Στη Γιορτή του Πατέρα.

 

Της Άννας Κ. Κορνάρου-Καλαμαρά

Αναπολούμε νοσταλγικά- οι μεγαλύτεροι από μας- εκείνες τις αξέχαστες μέρες των παιδικών μας χρόνων, όταν γιορτάζαμε τη γιορτή της Μητέρας, στις 2 Φεβρουαρίου κάθε χρόνο, μαζί με τη μεγάλη εορτή της Υπαπαντής του Κυρίου μας, Μητέρας του Θεού του Υψίστου! Νιώθαμε πως στεγαζόταν κάτω από την προστασία Της η μάνα μας « η ουρανόσταλτη, η ατίμητη μάνα». Κι έμενε πάντα στην καρδιά μας αυτή η αγιασμένη σύνδεση, γιατί ζούσαμε σαν παιδιά του Θεού και της Παναγίας Μητέρας Του. Δώρο του Τριαδικού Θεού η μητέρα μας! Επί εννέα μήνες με το αίμα της μας έτρεφε στα σπλάχνα της κι όταν κόπηκε ο ομφάλιος λώρος, μέναμε στην αγκαλιά της και μεγαλώναμε θηλάζοντας στον κόρφο της το γάλα της καρδιάς της. Μα στη ζωή μας ολόκληρη δεν αποσυνδεθήκαμε ποτέ από κοντά της κι η σφραγίδα του ομφαλού πάνω στο σώμα μας το αποδεικνύει για πάντα.

  Γιορτάζαμε λοιπόν τότε για τη μητέρα μας με τραγούδια και υπέροχα ποιήματα, αγκαλιές και χαρές δείχνοντας την απέραντη αγάπη κι ευγνωμοσύνη στο πρόσωπό της. Αργότερα, κατά τη δεκαετία του 1960, η γιορτή μετατέθηκε στην πρώτη Κυριακή του Μαϊου, για να ακολουθήσουμε τη Δύση, κι ύστερα από μια δεκαετία θεσπίστηκε και η γιορτή του Πατέρα, για να αναγνωρίζεται ο ρόλος του μέσα στην οικογένεια και το κοινωνικό σύνολο. Μέρα τιμής και μνήμης του Πατέρα ορίστηκε η τρίτη Κυριακή του Ιουνίου κάθε έτους. Εκείνη την ημέρα καλούμαστε να ανασύρουμε απ` την ψυχή μας θησαυρούς αναπόλησης, αναμνήσεις και βιώματα. Να εκτιμήσουμε την προσφορά και τον αγώνα του πατέρα μας σε αγαστή συνεργασία με τη μητέρα για την ανατροφή μας και τη διαμόρφωση της προσωπικότητάς μας.

 Ο πατέρας μας είναι ο γεννήτοράς μας. Ως δώρο Θεού μάς έφερε στη ζωή με τη μητέρα μας. Είναι ο στυλοβάτης της οικογένειας, ο φρουρός του οικογενειακού κάστρου, ο δυνατός προστάτης μας. Είναι η ήρεμη δύναμη και η ασφάλειά μας. «Δεν μπορώ να σκεφτώ καμιά άλλη ανάγκη στην παιδική ηλικία τόσο δυνατή, όσο η πατρική προστασία» ομολογούσε ο Sigmud Freud (Φρόυντ). Απ΄ τη σύλληψή μας στα μητρικά σπλάχνα συμπαραστεκόταν στη μητέρα μας, περίμενε με λαχτάρα το μεγάλο γεγονός – ένας άνθρωπος στον κόσμο - και με τη γέννησή μας ανελάμβανε τον ρόλο του, σοβαρό και πολυδιάστατο. « Σου εμπιστεύεται ο Θεός μια αθώα ψυχή και καλείσαι να την μεγαλώσεις», έλεγε ο μακαριστός γέροντας Ανανίας Κουστένης. «Κι όχι μόνο το σώμα του. Το σώμα είναι εύκολο. Βάνεις λίγο γάλα…..Την ψυχή του. Να διαμορφώσεις τον αθώο παιδικό κόσμο. Να το κάμεις το παιδί κατάλληλο για τη ζωή, την κοινωνία, την εκκλησία και προπαντός, όπως λέει ο πατρο-Κοσμάς, για τον Παράδεισο». Δύσκολο το έργο. Το καθήκον της ανατροφής των παιδιών ιερό και επίπονο. Τον συνέχει η συναίσθηση του χρέους και πρέπει να δώσει λόγο στον Επουράνιο Πατέρα. «Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς…» επικαλείται καθημερινώς η οικογένεια, αν ποθεί να διαβαίνει φωτεινά μονοπάτια και να απολαμβάνει τη ζωή.

  Χαράζει λοιπόν πορεία πλεύσεως ο πατέρας σ’ ένα σπιτικό, με τη συμπαράσταση τηςμητέρας. Εκείνος με την ενεργητική, λογική δραστηριότητα και ισχυρή παρουσία. Εκείνη μετην συναισθηματική της υπεροπλία, τρυφερότητα, οργάνωση και τάξη. Κι ανάλογα δρουν. Κάτω απ΄ την σκέπη του πατέρα νιώθουμε ασφαλείς και απρόσιτοι απ΄ το κακό. Στιβαρά τα χέρια του, γενναίο το φρόνημα κι η καρδιά του πάλλεται από αγάπη για την οικογένειά του. Θεμελιώνει μέσα μας τον κόσμο του παιδιού. Είναι ο ήρωάς του και μάλιστα πρότυπο για το αγόρι, σιγουριά για το κορίτσι. Βλέπει το παράδειγμά του το παιδί και ακολουθεί. Το συμβουλεύει κι άλλοτε το μαλώνει ή χαμογελά. Ανάλογα με τις περιστάσεις γίνεται αυστηρός ή μειλίχιος. Θέλει αγώνα για να κρατήσει τις ισορροπίες. Η Γραφή πάντα διδάσκει: «Οι πατέρες μη παροργίζετε τα τέκνα υμών, αλλ’ εκτρέφετε αυτά εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου» (Εφεσ.στ,4) Μηνύει: οι πατέρες να μην εξοργίζετε τα παιδιά σας και τα εξωθείτε σε θυμό και οργή, αλλά να τα ανατρέφετε με παιδαγωγία και συμβουλή σύμφωνη με το θέλημα του Κυρίου.

 Με την ανατολή της ζωής μας λοιπόν συμπορευόταν και το έργο της ανατροφής. Και το ανάστημα στο κορμάκι μας το συνόδευε η δημιουργία του πνευματικού και ηθικού μας κόσμου, η συγκρότησή μας σε προσωπικότητα. Πήραμε εφόδια για να σταθούμε στη ζωή και ενισχύσεις για τον καθημερινό μας αγώνα. Διδαχτήκαμε την ταπείνωση, τον σεβασμό, την αγάπη, την αλληλεγγύη, την υπευθυνότητα, την ειλικρίνεια, την προσφορά, τους όρους της αληθινής φιλίας, αλλά πρώτα- πρώτα την πίστη μας στον Θεό και την αφοσίωσή μας στην πατρίδα. Πότε έγιναν όλα αυτά; Τί θυμόμαστε; Θεμέλια γερά στεριώναμε μέσα μας να κτίσουμε τον εαυτό μας. Μάθαμε πώς να γίνουμε « καλοί άνθρωποι και χρήσιμοι στην κοινωνία». Κι αυτό το νόημα της καλοσύνης είναι πολυεπίπεδο. Και τα παιδιά «ό,τι μικρομάθαιναν δεν το μεγαλάφιναν», για να δώσουν κι εκείνα παρόμοια ανατροφή στα παιδιά τους, όταν γίνουν γονείς. ΄Ετσι η οικογένεια γίνεται το ζωντανό και πολύτιμο κύτταρο της κοινωνίας και χαρά στην κοινωνία εκείνη που έχει τέτοια ανατροφοδότηση.

Σοφοί άνθρωποι θεωρούν σημαντικό τον ρόλο του πατέρα στην αγωγή των παιδιών. «Οι καλοί μπαμπάδες δίνουν στα παιδιά τους ρίζες και φτερά», γράφει ο Jonas Salk (Σολκ), ιατρικός ερευνητής και ιολόγος, που ανακάλυψε το εμβόλιο κατά της πολιομυελίτιδας και έσωσε κόσμο. « Ρίζες δίνουν», συνεχίζει, « για να νιώθουν πού είναι το σπίτι τους και φτερά, για να πετάξουν μακριά ελεύθεροι». Να μην ξεχνούν από πού κατάγονται και πώς ανατράφηκαν, αλλά και πώς θα σταθούν στη ζωή ικανοί, αυτοδύναμοι και αυτάρκεις. Ελεύθεροι! Κι αν νοιάστηκε ο καλός πατέρας να διαπαιδαγωγήσει σωστά το παιδί του, το ξέρει καλά και το παρακολουθεί στη ζωή του. « Είναι σοφός ο πατέρας που γνωρίζει το ίδιο του το παιδί» επισημαίνει ο W. Shakespeare (Σαίξπηρ). Κι ο ποιητής μας Κ. Παλαμάς στο ποίημά του «Πατέρες» συμβουλεύει:

«Παιδί, το περιβόλι που θα κληρονομήσεις,

όπως το βρεις κι όπως το δεις να μην το παρατήσεις.

Σκάψε το ακόμα πιο βαθιά και φράξε το πιο στέρεα

και πλούτησε τη χλώρη του και πλάτυνε τη γη του….».

Αλλά για να μπορέσει να κρατήσει την κληρονομιά το παιδί και να την πλουτήσει, πρέπει να’ χει δουλέψει καλά ο πατέρας που το χειραγώγησε. ΄Εχει ευθύνη και θα λάβει την αμοιβή.

Την τρίτη λοιπόν Κυριακή του Ιουνίου – φέτος στις 21-6-2026 - ή κάποιες άλλες ημερομηνίες σε μερικές χώρες, η παγκόσμια κοινότητα γιορτάζει και τιμά τον κάθε πατέρα. Μας δίδεται μια μέρα τον χρόνο πέρα απ’ τη στυγνή καθημερινότητα να αναπολήσουμε με συναίσθηση βαθιά τι προσέφερε ο πατέρας μας στη ζωή μας. Πώς φτάσαμε ώς εδώ; Τί του οφείλουμε; Στις μεγάλες πίκρες αλλά και στις δυνατές χαρές δεν κράτησε «στητή κι ολόρθη την ψυχή μας», κατά τον Ποιητή; Πού εύρισκε το μυστικό να στηρίζει την οικογένειά του; Κι όσο μεγαλώναμε καταλαβαίναμε ότι είχε σοφία ζωής και θεία φώτιση κι εκείνος ο πατέρας που δεν είχε κάμει σπουδές, αλλά ήταν ένα απλός γεωργός ή μεροκαματιάρης ; Πώς αντιμετώπιζε τα πάντα; Και στις παρεκτροπές μας άνοιγε την αγκαλιά του σαν τον σπλαχνικό πατέρα τής παραβολής του ασώτου. Μας συγχωρούσε και μας συμβούλευε, όπως εκείνος ο πατέρας του Ευαγγελίου δέχτηκε στην αγκαλιά του και συγχώρησε τον υιό του, που κατασπατάλησε την περιουσία του σε ξένη γη «ζών ασώτως» και με την αγάπη έφερε την ειρήνη στο σπίτι του.

  Κι ο πατέρας, που λείπει μακριά απ’ την οικογένειά του εργαζόμενος για «τον επιούσιο», κι εκείνος, που ταξιδεύει στους ωκεανούς και παλεύει μεταξύ ουρανού και θάλασσας, ζει με τη λαχτάρα του σπιτιού του και κτυπά η καρδιά του για την προκοπή των παιδιών του προσευχόμενος πάνω απ’ τις κορυφές των κυμάτων στον Ουράνιο Πατέρα.

Δεν αναφερθήκαμε βέβαια στον τύπο του κακού «αφέντη» πατέρα ούτε στις δεινές περιπτώσεις συμπεριφοράς αλλοπρόσαλλων πατέρων, που προβάλλουν καθημερινώς τα τηλεοπτικά δίκτυα. Πονούμε για τον βασανισμό συνανθρώπων μας και επικαλούμαστε την ευσπλαχνία και το έλεος του Θεού, Πατέρα Παντοκράτορα, για τις αθώες ψυχές. Γιορτάζουμε λοιπόν τη γιορτή εκείνου του «πατέρα» – με όλη τη σημασία της λέξης- που είναι στήριγμα της οικογένειας, φύλακας, στοργικός προστάτης και φωτισμένος καθοδηγητής των παιδιών του.

Αυτή τη μέρα γιορτής του πατέρα γιορτάζουν και οι διαζευγμένοι και οι εκτός γάμου πατέρες, που δεν ευτύχησαν να χαρούν την οικογενειακή ζωή. Κι όμως ζουν με την έγνοια των παιδιών τους, ακόμη κι αν δεν την εκδηλώνουν συστηματικά. Εμείς τους οφείλουμε έστω τη σκέψη της αγάπης μας. Κι όσων οι πατέρες μας είναι στον Ουρανό, ας στείλουμε θερμή την προσευχή μας να τους αναπαύει ο Θεός «εν χώρα ζώντων, εν σκηναίς δικαίων». Εκπλήρωσαν επί γης την αποστολή τους και όσο ζούμε θερμαίνομε στα σπλάχνα μας την ευγνωμοσύνη μας, αλλά κι εκείνοι εξακολουθούν να μας προστατεύουν από εκεί ψηλά προσευχόμενοι.

΄Εχουμε δε την ωραία συνήθεια, όταν γιορτάζει «εν ζωή» ο πατέρας μας, να του προσφέρουμε όμορφα λουλούδια, γλυκά εκλεκτά, δώρα εντυπωσιακά, αλλά σαν τα λόγια της καρδιάς δεν υπάρχουν άλλα, «για να πούμε ευχαριστώ, μονάχα που υπάρχεις!». Απ’ τα έγκατα της ύπαρξής μας λοιπόν ας ξεχειλίσουν λόγια αγάπης κι ευγνωμοσύνης για την προσφορά του. Η έκφραση της αληθινής αγάπης μας δεν έχει αντίκρισμα σε όλο τον κόσμο. Σκιρτούν τα φυλλοκάρδια μας κι η ψυχή μας νιώθει ανάταση, όταν η προσευχή για τον πατέρα μας ανεβαίνει στον ουρανό. Τέτοια δόνηση εσωτερική αναβαπτίζει το είναι μας κι αντιλαλεί στα πατρικά σπλάχνα. «Χρόνια Πολλά, πατέρα !».

 

Σπουδή στήν Δημοκρατία.

 

                       Τοῦ Γιώργου Δημόπουλου

 Πῶς  ἓνα μυαλό σάν τόν Νῖτσε διολίσθησε σέ ἀτραπούς ἀνεδαφικές καί  στράφηκε πρός τά πίσω; Πῶς μιά  τέτοια σκέψη διαγιγνώσκεται ὡς ἀλλεργικός στήν Δημοκρατία χαρακτηρίζοντάς την καθεστώς «ἀγέλης»; Πῶς ὁ λόγος του περί Δημοκρατίας κατατάσσεται σέ περιοχές τῆς ἀντιδραστικῆς ἀκροδεξιᾶς, τῆς νοσταλγίας τῆς κοινωνικῆς ἱεραρχίας;

 Κάποιοι ἰσχυρίζονται ὃτι ὁ Νῖτσε μᾶλλον ἀντιδρᾶ χολερικά στήν παθολογία τῆς νεότερης Δημοκρατίας, ἡ ὁποία δέν μπορεῖ  πάντοτε -καί πολύ περισσότερο τότε- νά  συνδυάζει ἀποδοτικά τήν δικαιοσύνη μέ τήν δημιουργική ἐλευθερία. Ἒτσι ἀντιμετωπίζει αὐτή τήν παθολογία σάν ἀδυναμία καταστατική, ὁπότε δέν μπορεῖ οὒτε θέλει νά τήν σκέπτεται ἐξελικτικά μέ θετικότερο τρόπο καί μένει καθηλωμένος σέ παρωχημένα διανοητικά σχήματα.

  Τό μένος κατά τῆς Δημοκρατίας ἀκόμη καί σήμερα, γιά νά μήν πῶ ἰδιαίτερα  σήμερα, καλά κρατεῖ. Ἂν καί εὐτελές ντύνεται μέ  λογικο-ἀποδεκτική ἐπάρκεια,  ἐμβριθεῖς ἀναλύσεις ντόπιων καί ἀλλοδαπῶν σπαθοφόρων: «Ἡ Δημοκρατία γεννάει τήν τυραννία τοῦ μεγάλου ἢ ἐλάχιστου ἀριθμοῦ καί αὐτοαναιρεῖται…ἡ ψῆφος τοῦ σοφοῦ καί τοῦ ἀνόητου μετροῦν τό ἲδιο…Φαῦλος κύκλος, ὃπου ἀξία μέν θεωρεῖται ἡ ἰσότητα, πηγή δέ τῆς ἀξίας γίνεται ὁ ἀριθμός… Ἡ ἰσότητα ὡς μέσον καί σκοπός καταλύει τήν ἀξία, εὐτελίζει τήν ἒννοια τῆς τιμῆς καί ὁδηγεῖ τήν κοινωνία σέ κατάπτωση… ποῦ’σαι Παπαδόπουλε…» καί  ἓπονται παρόμοιες σαφήνειες!, ὣν οὐκ ἒστι ἀριθμός καί συστολή. 

 

  Ὁ τετριμμένος  αὐτός κοινός λόγος ὁδηγεῖ στό κενό. Στό κενό τῆς αὐθαιρεσίας καί τῆς βίας. Εἶναι ὀξύμωρο νά ὑπενθυμίσει κανείς ὃτι ἡ Δημοκρατία δέν εἶναι ἡ τυραννία τοῦ  ἀριθμοῦ καί ὃτι ἡ ἀξιοκρατία θάλλει μόνο μέσα στήν θαλπωρή τῆς Δημοκρατίας. Ἂν ἡ Οἰκουμένη ἒχει βιώσει τίς ὃποιες μέχρι τώρα τίς ἐλάχιστες ἀνεκτές ὧρες της, αὐτό ἒγινε μόνο σέ συνθῆκες Δημοκρατίας.

 «Περὶ μὲν οὖν τῶν ἄλλων ἔστω τις ἕτερος λόγος· ὅτι δὲ δεῖ κύριον εἶναι μᾶλλον τὸ πλῆθος ἢ τοὺς ἀρίστους μὲν ὀλίγους δέ, δόξειεν ἂν λύεσθαι καί τιν᾿ ἔχειν ἀπορίαν, τάχα δὲ κἂν ἀλήθεια. Τοὺς γὰρ πολλούς, ὧν ἕκαστός ἐστιν οὐ σπουδαῖος ἀνήρ, ὅμως ἐνδέχεται συνελθόντας εἶναι βελτίους ἐκείνων, οὐχ ὡς ἕκαστον ἀλλ᾿ ὡς σύμπαντας, οἷον τὰ συμφορητὰ δεῖπνα τῶν ἐκ μιᾶς δαπάνης παρασκευασθέντων. πολλῶν γὰρ ὄντων ἕκαστον μόριον ἔχειν ἀρετῆς καὶ φρονήσεως, καὶ γίνεσθαι συνελθόντας ὥσπερ ἕνα ἄνθρωπον τὸ πλῆθος, πολύποδα καὶ πολύχειρα καὶ πολλὰς ἔχοντ᾿ αἰσθήσεις, οὕτω καὶ περὶ τὰ ἤθη καὶ τὴν διάνοιαν. διὸ καὶ κρίνουσιν ἄμεινον οἱ πολλοὶ καὶ τὰ τῆς μουσικῆς ἔργα καὶ τὰ τῶν ποιητῶν· ἄλλος γὰρ ἄλλο τι μόριον, πάντα δὲ πάντες.» (Ἀριστ. Πολιτικά 3^ο βιβλίο. 1,1281Β). Πιό ἁπλᾶ κοντά στό νοῦ καί  ἡ γνώση γιά τά αὐτονόητα.

  Ὃσο  γιά  τό πλῆθος ποιός διαβεβαιώνει ὃτι ἓνας ἀδήριτος νόμος τό καταδικάζει νά εἶναι πάντα ἀνόητο καί ἂπειρο; Ἡ αὐτοπροτεινόμενη αὐθαιρεσία  τῶν κατά Πλάτωνα «βασιλέων-φιλοσόφων» καί ὃσων  παρόμοιων ἀπόψεων, παρέχει μήπως τήν συνταγή ριζικῆς θεραπείας; Μακριά ἀπό τέτοια βλαστήμια…

  Μόνο μέσα σέ συνθῆκες Δημοκρατίας τό πλῆθος μπορεῖ νά πάψει νά εἶναι ἀγέλη «ἂν ᾖ τὸ πλῆθος μὴ λίαν ἀνδραποδῶδες, ἔσται γὰρ ἕκαστος μὲν χείρων κριτὴς τῶν εἰδότων, ἅπαντες δὲ συνελθόντες ἢ βελτίους ἢ οὐ χείρους» (Ἀριστ.3^ο βιβλ.1282^α). Ἐάν τό πλῆθος, ὁ λαός δέν εἶναι ὑπερβολικά δουλοπρεπές ἢ αποχαυνωμένο («μὴ λίαν ἀνδραποδῶδες»), τότε μπορεῖ νά εἶναι καλύτερος κριτής γιά διάφορα θέματα ἀκόμη καί ἀπό τούς εἰδικούς.

  Εἶναι τόσο καταλυτική γιά τούς αὐτεπιτακτικούς ἀρχηγίσκους  ἡ διαυγής μετριοπάθεια τοῦ Ἀριστοτέλη: Άρκεῖ τό  πλῆθος νά μήν εἶναι ἀνδραποδῶδες. Ἂς εἶναι καί κάπως ἀνδραποδῶδες  δέν πειράζει. διότι αὐτοί  οἱ δύσμοιροι, οἱ περιφρονημένοι, συνελθόντες ὃλοι μαζί θά εἶναι καλύτεροί ἢ ἐν πάση περιπτώσει, δέν θά εἶναι χειρότεροι (οὐ χείρους) ἀπό τούς ἐμπαθεῖς εἰδὀτες.

 Καί κάτι πιό αὐτονόητο ἀκόμη : «περί ἐνίων…οἷον οἰκίαν οὐ μόνον ἐστὶ γνῶναι τοῦ ποιήσαντος, ἀλλὰ καὶ βέλτιον ὁ χρώμενος αὐτῇ κρινεῖ» ( Ἀριστ.3^ο βιβλίο1282α) Ὁ ἒνοικος ἒχει  καλύτερη ἂποψη γιά τό σπίτι ἀπό αὐτή τοῦ κτίστη.  Πόσο μᾶλλον τήν κοινωνία πού εἶναι οἰκία  ὃλων μας! Ἐμεῖς ὃλοι πού τήν χρησιμοποιοῦμε, πού σέ κάθε στιγμή τήν διαμορφώνουμε, μποροῦμε νά τήν κρίνουμε πολύ καλύτερα ἀπό τόν αὐτόκλητο πρωτομάστορα.  

   Κάποιοι ἂλλοι, ἀλλοῦ και ἐδῶ, ἰσχυρίζονται ὃτι ἡ σύγχρονη κοινωνία τῶν δικαιούχων εἶναι μικρόνοια κατ’ ἐξοχήν ἀντικοινωνική. Ἀσφαλῶς τούς διαφεύγει  μιά ἂλλη συμμετρική δημοκρατική «μικρόνοια» τοῦ Εὐαγγελίου «μακάριοι οἱ πτωχοί τῶ πνεύματι, ὃτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν,  μακάριοι οἱ πεινῶντες καί διψῶντες τήν δικαιοσύνην ὃτι αὐτοί χορτασθήσονται». Κανένας δέν ἒχει δικαίωμα νά ἐθελοτυφλεῖ. Στήν ἑλληνοχριστιανική σωτηριολογία ὑπάρχει ἑνότητα πνεύματος καί σάρκας. Τό σοσιαλιστικό αἲτημα  ὃπως καί τό ἑλληνορθόδοξο, εἶναι βαθύτατα ὑπερβατικό καί μόνο μιά ἀνόητη ἰσοπέδωση, μπορεῖ νά ἀποδώσει στήν ἰκανοποίηση τῆς «ἀνάγκης» τήν διάσταση τῆς στομαχικῆς πλησμονῆς. Ἀκριβῶς ἐπειδή ὁ ἂνθρωπος δέν εἶναι πρᾶγμα, ἐπειδή μετέχει τοῦ θείου καί εἰκονίζει τό θεῖο, γι’ αὐτό  καί ἡ μικρότερη ὑλική ἀνάγκη τοῦ ἀνθρώπου συμμετέχει στήν συνολική του ὑπερβατική φύση.

  Ἀκριβῶς  ἐπειδή ἡ δυνατότητα πρόσβασης πρός τό θεῖο εἶναι δυνατή στόν ἂνθρωπο γι’ αὐτό καί ἡ χύδην φύση του μετέχει ἐν συνόλω τοῦ θείου,  δέν εἶναι καθόλου χριστιανική ἡ διάκριση ὑλικῶν και πνευμτικῶν ἀναγκῶν, καί συνακόλουθη κατασκευή ἀξιολογικῆς  κλίμακας. (Ἂλλο πρᾶγμα ἡ ἀσκητική). Τό πρόσωπο τοῦ ἀνθρώπου ὡς ὑπόμνηση τοῦ θείου εἶναι ὁλόκληρο τό πρόσωπό του, δηλαδή εἶναι συνεχῶς τό ταπεινό πρόσωπο καί τό χθονίων ἀναγκῶν του.

  Αὐτοί εἲμαστε καί μέσα σ’ αὐτόν τόν ρύπο τῆς  ἀπληστίας καί  τῆς «μαινομένης» ἰσότητας ἐνυπάρχει συνεχῶς καί ἀκατάλυτη ἡ σφραγίδα τῆς δωρεᾶς «βλέπετε οὖν τὴν κλῆσιν ὑμῶν, ἀδελφοί, ὅτι οὐ πολλοὶ σοφοὶ κατὰ σάρκα, οὐ πολλοὶ δυνατοί, οὐ πολλοὶ εὐγενεῖς· ἀλλὰ τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ θεός, ἵνα καταισχύνῃ τοὺς σοφούς, καὶ τὰ ἀσθενῆ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ θεός, ἵνα καταισχύνῃ τὰ ἰσχυρά..» Α΄Κορινθ, 1.

  Μωρίας ἐγκώμιον, συνηγορία ὑπέρ τῆς ἰσότητας, καταισχύνη σοφῶν, τό Εὐαγγέλιο  ἀναμέλπει συνεχῶς τόν εὐσπλαχνικό  ὓμνο τῆς Ἑλληνοορθοδοξίας. Δέν ὑπάρχει ὁ ἐλάχιστος χῶρος γιά κανενός εἲδους αὐταρχισμό.

Μεμονωμένα ὁ κάθε πολίτης μπορεῖ νά εἶναι χειρότερος κριτής ἀπό τόν εἰδικό ἢ τόν ἐπιστήμονα. Ὡστόσο, ὃταν ὃλοι συνέρχονται καί συζητούν ἀπό κοινοῦ, ὁμοθυμαδόν, ἡ συλλογική τους κρίση ἀποδεικνύεται ἐφάμιλλη ἢ καί καλύτερη.

 

Γνωρίζουμε ὃτι ὁ Σωκράτης ἦταν νομοταγής πολίτης, καί συγχρόνως  αὐστηρός κριτής τῶν ἀπόψεων τῆς πλειοψηφίας, χωρίς νά διανοηθεῖ  συνεργασία μέ τούς Τριάκοντα τυράννους. Καταλάβαινε πώς ἡ κοινωνία ὑπάρχει μόνο μέσω τοῦ Δικαίου, ὃμως ἀνεγνώριζε ὡς πηγή δικαίου τήν ἀλήθεια καί ὂχι  τήν δύναμη ὃπως οἱ Σοφιστές. Ἡ πάσης μορφῆς ἐγκόσμια ἐξουσία τόν ἂφηνε ἀδιάφορο. Ἡ ἐξουσία βασίζεται στήν λογική τῆς τιμωρίας καί τήν ἀπειλή. Ζητοῦσε μέ ὃλη του τήν δύναμη τήν  ἀρετή καί  ἡ ἀρετή δέν μπαίνει στήν λογική τῆς ἀνταπόδοσης.  Ἡ ἀρετή ἀπαγορεύει νά κάνεις κακό εἲτε νά ἀνταποδώσεις τό  κακό πού σοῦ ἒκαναν. Εἶναι ἀνεπαρκής ἡ πειθώ, ὣστε νά χρειάζεται ἡ ἐπιβολή τῆς τάξεως ἐκ τῶν ἂνω; Μήπως τήν αἲσθηση τῆς δυνάμεως ἀκολουθεῖ ἠ πολιτική τῆς πυγμῆς; Τό αἲσθημα ἰσχύος και ἀνωτερότητας, ὃταν δέν αὐτοκατανοεῖται θυσιαστικά, μᾶς  σπρώχνει στην ἂσκηση  βίας. Τό παράδειγμα τοῦ Σωκράτη τό ἐπιβεβαιώνει. Μποροῦσε νά γλυτώσει ἀλλά  «μετέστρεψε» τήν ἁπλῆ ποινή σέ θανατική. Ἡ τότε κοινωνία,  μέχρι καί ἡ σημερινή, θεώρησε αὐτή τήν ἐκδοχή, ὡς  ἀπόλυτο παραλογισμό.  Ἀνέκαθεν ἡ ἀνθρωπότητα γράφει τήν ἱστορία της μέ ὃρους δυνάμεως.

 

Ἀναγακαία ὑποσημείωση:

  Ὃταν ἀναφέρομαι στήν Ἐκκλησία ἐννοῶ τό σῶμα τῶν χριστιανῶν, τήν στρατευομένη Ἐκκλησία· τό πάντα δυσδιάκριτο σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Δέν  ἀναφέρομαι στήν ἐκκλησία τῆς διοίκησης, τήν ἰθύνουσα γιατί ἐκεῖ ἓνας μεγάλος ἀριθμός ἐπισκόπων-δεσποτάδων, καί παπάδων, ἒχουν υἱοθετήσει τακτικές Χρυσῆς Αὐγῆς  ἢ εἶναι κρυφοχρυσαυγίτες: Ἂνομοι, ἐπιθετικοί, ὂχι ἀνεκτικοί,  ἂδικοι, ἒχουν ἀντιγράψει νόρμες τῆς Χούντας, ἂν δέν συμβαίνει τό ἀντίθετο: Ἡ δομή τῆς διοικούσας ἐκκλησίας καί ἡ διάρθρωσή της ἒχει ὃλα τά χαρακτηριστικά ἑνός ταγματασφαλίστικου πλαισίου.    

 Δυστυχῶς στήν ἱστορική έκκλησία ὑπάρχει ἒντονο τό  στοιχεῖο τοῦ αὐταρχισμοῦ, πού ἀπλώθηκε καταστροφικά σέ ὁλόκληρο  τό ἐκκλησίασμα, πλήρωμα-κοινωνία. Φαίνεται ὃτι  διατηροῦν στό ἀκέραιο τό φασιστικῆς ἐμμένειας ἦθος τοῦ ἰνστρούχτορα δεσπότη, ἱεροκήρυκα, πνευματικοῦ, γέροντα. Ἡ  συνταγή εἶναι ἁπλῆ: Πολτοποιοῦν  τήν ἑτερότητα, συρρικνώνουν τήν,  ἀσυμπίεστη ἂλλως, ἰδιομορφία τοῦ ἂλλου καί προωθοῦν ἰσοπεδωτικά τήν δική τους ἂποψη, ἡ ὁποία βεβαίως εἶναι ἂποψη τῆς ὐπεροχῆς τους, τοῦ ὑπεροχικοῦ αὐταρχισμοῦ τους. Ἁπλό  καί πανάρχαιο.

 Ἡ συνύπαρξη πολλῶν δυνατῶν ἀληθειῶν εἶναι ἲσως ἡ μόνη αὐθεντική συνεισφορά τῆς Ἑλλάδος στήν ἑνιαία  ἀλυσίδα άγάπης καί μίσους πού συνέχει τήν ἀνθρώπινη περιπέτεια καθώς αὐτή ἀποπειρᾶται συνεχῶς τήν ἀτέρμονή της θέωση. Ἀλλά ἡ συνύπαρξη δέν ταιριάζει στούς συμφεροντολάγνους κληρικούς, τούς  «αὐτεπιτακτικούς ἀγελαιοστρόφους».